Χρηστικός πίνακας εποχικότητας φρούτων και λαχανικών

Τι φυτεύουμε τον Ιούνιο?

Λαχανόκηπος

Σπέρνονται μέσα στη γη: κοκκινογούλια, καρότα, σέλινο θυσανόριζο και σέλινο γογγυλόριζο, φραγκομαϊντανός, αγριοράδικα, λάχανα κουνουπίδια και μπρόκολα(σε φυτώριο), λαχανογούλια, λαχανόχορτα, αγγούρια και αγγουράκια, κάρδαμο (κήπου και πηγής), σπανάκι, φασόλια, μαρούλια καλοκαιρινά και φθινοπωρινά,  μαρούλια σπαραγγιόμορφα, γογγύλια, οξαλίδες, μαϊντανός, ραδίκια, σέσκουλα, μπιζέλια, ραπανάκια, ραπανάκια μαύρα, θυμάρι Witloof. Φυτεύονται ή μεταφυτεύονται: σέλινα, ραδίκια και αντίδια κατσαρά, λάχανα, καρότα, λαχανογούλια, λαχανόχορτα, όλων των ειδών τα μαρούλια, πράσα και ντομάτες. Σκεπάζονται με ψάθες οι φραουλιές και συλλέγονται τα πρώτα σπαράγγια. Επίσης δένεται το σκόρδο. Στηρίζονται και σκεπάζονται με ψάθες τα πόδια τα πόδια της ντομάτας που μεταφυτεύτηκαν τον προηγούμενο μήνα. Κορφολογούνται τα πεπόνια και τα αγγούρια. Αραιώνονται τα καρότα που σπάρθηκαν προηγουμένως. Στοιβάζεται χώμα στις ρίζες των μπιζελιών και φασολιών που είναι ήδη σπαρμένα. Απομακρύνονται όλα τα ξύλινα πλαίσια και όλα τα ομαδικά σκεπάσματα και γίνονται άφθονα ποτίσματα όταν χρειάζεται

Τι φυτεύουμε το Μάϊο;

Λαχανόκηπος

Σπέρνουμε μέσα στη γη. Μελιτζάνες (σε κοπριά) : φρούγκο, κοκκινογούλια, καρότα, αγριαγκινάρα, σέλινο θυσανόριζο και σέλινο γογγυλόριζο, φραγγομαϊντανός, ραδίκια κατσαρά, άγρια ραδίκια, λάχανα, λάχανα Μιλάνου, λαχανάκια Βρυξελλών, κουνουπίδια μπρόκολα (στο φυτώριο), λαχανογούλια (στο φυτώριο), αγγούρια και αγγουράκια (σε πινάκια), κολοκύθια (στο φυτώριο), κάρδαμο (κήπου και πηγής), σπανάκια, φασόλια (αν δεν υπάρχει φόβος πάγου πλέον), μαρούλια στρογγυλά καλοκαιρινά και φθηνοπωρινά, πεπόνια σε πινάκια, γογγύλια, οξαλίδες, μαϊντανός, ραδίκια, πράσσα, σέσκουλα, μπιζέλια, κολοκύθες (σε πινάκια), ραπανάκια, λαχανόχορτα, σκορσονέρα, τετραγώνιες, θυμάρι, ντομάτες,. Φυτεύονται ή μεταφυτεύονται αγκινάρες (με παραφυάδες), βασιλικός, κουνουπίδια, μπρόκολα, λαχανογούλια, λαχανόχορτα, αγγούρια και αγγουράκια, κολοκύθια, φραουλιές, πεπόνια (σε κοπριά), πράσα, πατάτες, μαρούλια στρογγυλά καλοκαιρινά και φθινοπωρινά, τετραγώνιες, ντομάτες.

Παντζάρι

Χαρακτηριστικά

     Το παντζάρι (ή κοκκινογούλι ή κηπευτικό τεύτλο) καλλιεργείται για τις σαρκώδεις γογγυλόριζες του (πλούσιες σε υδατάνθρακες) και τα φύλλα του, τα οποία καταναλώνονται ως βραστή σαλάτα. Η επιστημονική του ονομασία είναι Beta vulgaris var. esculenta και είναι συγγενές με το ζαχαρότευτλο, το κτηνοτροφικό τεύτλο και το σέσκουλο. Στην ελληνική αγορά υπάρχουν διάφοροι τύποι παντζαριού με κυριότερο τον τύπο «Detroit», που δίνει πρώιμα στρογγυλά παντζάρια καλής διαμέτρου με ομοιόμορφο κόκκινο χρώμα. Επίσης έχει κοντό φύλλωμα με γυαλιστερό πράσινο χρώμα το οποίο δημιουργεί μια όμορφη οπτική αντίθεση με το κατακόκκινο χρώμα της σάρκας. Παλαιότερα καλλιεργούνταν σημαντικές εκτάσεις μια ποικιλία που ήταν γνωστή ως Αιγυπτιακό Παντζάρι, το οποίο σε αντίθεση με τα παντζάρια τύπου «Detroit», έχει πεπλατυσμένη γογγυλόριζα η οποία δεν μπόρεσε να γίνει αποδεκτή από τον Έλληνα καταναλωτή.

Ρύζι

  



Το ρύζι είναι µια πανάρχαια καλλιέργεια και εξακρίβωση του τόπου καταγωγής του είναι για το λόγο αρκετά δύσκολη. Το πιθανότερο είναι ότι κατάγεται από τις νότιες περιοχές της Ινδίας και της Ινδοκίνας. Το ρύζι είναι φυτό ετήσιο.

Πεπονιά

   

   

   Καλλιεργείται σε θερμές περιοχές της γης για τον νόστιμο καρπό της το πεπόνι. Είναι αναρριχώμενο ή έρπον φυτό με καταγωγή από την Ασία, οι βλαστοί του είναι τριχωτοί, μαλακοί και σχηματίζουν γωνίες. Τα φύλλα της πεπονιάς είναι μεγάλα σχήματος νεφρού ή στρογγυλά και εναλλάσσονται. Τα άνθη της έχουν χρώμα κίτρινο και φύονται στις μασχάλες των φύλλων.

Καρπουζιά

   Το καρπούζι είναι μονοετής καλλιέργεια και καλλιεργείται είτε όλο το χρόνο σε θερμοκηπιακές μονάδες είτε παραδοσιακά στην ύπαιθρο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.         Υπάρχουν πολυάριθμες ποικιλίες καρπουζιών με 3 κύριες να καλλιεργούνται στη χώρα μας, αυτές είναι η κλασική ερυθρόσαρκη, η ποικιλία λευκόσαρκη και η μοσχάτη.

Φασολιά

Χαρακτηριστικά

Η χώρα καταγωγής του είναι η Αμερική. Καλλιεργείται κυρίως για την κατανάλωση τους ως πράσινος λοβός-φασολάκι ή ώριμος σπόρος-φασόλια ξερά. Τα ξερά φασόλια είναι πλούσια σε πρωτεΐνες και υδατάνθρακες. Το κοινό φασόλι προσαρμόζεται σε τροπικές, υποτροπικές και εύκρατες περιοχές με καλύτερη προσαρμοστικότητα στην εύκρατη ζώνη όπου και δίνει τις μεγαλύτερες αποδόσεις. Οι ποικιλίες που καλλιεργούνται είναι οι νάνες και οι αναρριχώμενες.

Μελιτζάνα

Χαρακτηριστικά

   Η μελιτζάνα (Solanum melongena) καλλιεργείται ως ετήσιο στις εύκρατες ζώνες και ως πολυετές στις τροπικές. Έχει τάσεις ανάπτυξης προς τα άνω και έχει βλαστάνουσα κορυφή. Οι βλαστοί στην αρχή της ανάπτυξης τους είναι τρυφεροί, ποώδεις και με την πάροδο του χρόνου γίνονται ξυλώδεις. Τα φύλλα είναι εναλλασσόμενα επί των βλαστών, μεγάλα και ελλειψοειδή ενώ η ρίζα αναπτύσσεται σε ενδιάμεσο βάθος.

   Όσον αφορά τα άνθη, ανάλογα με το μήκος του στύλου, αυτά διακρίνονται σε μακρόστυλα, ψευδοκοντόστυλα και πραγματικά κοντόστυλα. Τα άνθη αυτογονιμοποιούνται. Ο καρπός είναι ράγα διαφόρων σχημάτων, σφαιροειδής, απιοειδής, ωοειδής, επίμηκης ή κυλινδρικός. Αποτελείται κατά κύριο λόγο από νερό, υδατάνθρακες και σε μικρότερο ποσοστό από λίπη και πρωτεΐνες.

Η καλλιέργεια μπορεί να είναι υπαίθρια ή θερμοκηπιακή.

Τi φυτεύουμε τον Απρίλιο;

Λαχανόκηπος

Σπέρνονται σε κοπριά: βασιλικός, ραδίκια κατσαρά και αντίδια κατσαρά, αγγούρια σε δοχεία, πεπόνια σε δοχεία, ντομάτες. Σπέρνονται μέσα στην γη: κοκκινογούλια, καρότα, σέλινο, φραγγομαϊντανός, λάχανα Μιλάνου, λαχανάκια Βρυξελλών, κουνουπίδι, λαχανογούλια, κάρδαμο, σπανάκι, μαρούλια, πατάτες καλοκαιρινές και φθινοπωρινές, κρεμμύδια χρωματιστά, οξαλίδες, μαϊντανός, ραδίκια, πράσα, σέσκουλα, τεύτλα, μπιζέλια, ραπανάκια, λαχανόχορτα και σκαρσονέρα. Φυτεύονται ή μεταφυτεύονται: αγγινάρες (με παραφυάδες), σπαράγγια (φύτευση ριζών), κουνουπίδια (σε βραγιές), λαχανογούλια (σπορά Μάρτη), αγγούρια και αγγουράκια στον Νότο μόνο καλά εκτεθειμένα, εστραγγόν, φραουλιές, μαρούλια, πατάτες ανοιξιάτικες, κρεμμύδια κίτρινα και Μυλούζ, πράσα (σε βαγιές), ντομάτες (σε κοπριά) στον Νότο μόνο καλά εκτεθειμένα. Στηρίζονται τα σπαράγγια που βρίσκονται σε βλάστηση. Αερίζονται τα στερεωμένα ξύλινα πλαίσια και απομακρύνονται τα κινούμενα τελάρα που προφυλάσσουν τα λαχανικά. Προετοιμάζονται οι πρασιές εν όψει μεταφύτευσης.

Δημιουργία Λαχανόκηπου

   
 Για να καλλιεργήσετε λαχανικά, δεν χρειάζεται να δημιουργήσετε ολόκληρο λαχανόκηπο. Αρκούν μερικά τετραγωνικά μέτρα για να έχετε λαχανικά όλον τον χρόνο. Αλλά και εσείς που ο μόνος ελεύθερος χώρος σας είναι μία βεράντα, μπορείτε να καλλιεργήσετε σε γλάστρες αρωματικά φυτά, λίγο φρέσκο κρεμμυδάκι, μερικές τομάτες. 

Μελίγκρα

  
 Είναι ένα από τα πιο γνωστά έντομα που κάνουν ζημιά σε λουλούδια, φυτά, λαχανικά και δέντρα και την συναντάμε ιδιαίτερα συχνά στους κήπους και σε δενδρώδεις καλλιέργειες. Θα μπορούσαμε να πούμε λοιπόν πως είναι ο πιο συνηθισμένος εχθρός των φυτών μας. Είναι μικροσκοπικά έντομα συνήθως πράσινου χρώματος που προσβάλουν τόσο τα καλλωπιστικά φυτά όσο και τα οπωροφόρα. Εμφανίζονται σε εξωτερικούς χώρους (κήποι, καλλιέργειες) συνήθως από τον Απρίλιο - Οκτώβριο, ενώ στα θερμοκήπια όλο το χρόνο.

Καλλιέργεια Κολοκυθιού

   Το κολοκύθι (Curcubita pepo) είναι μονοετής καλλιέργεια, με έρπων βλάστηση. Η ρίζα τους είναι πασσαλώδης και φθάνει σε βάθος 40-50 cm. Απ’ αυτήν ξεκινούν πολλές πλευρικές που αναπτύσσονται πλάγια και προς τα κάτω. Τα άνθη του είναι δικλινή και σπανιότερα ερμαφρόδιτα. Έχουν μεγάλο μέγεθος και είναι κίτρινα. Τα αρσενικά καταναλώνονται και σαν λαχα¬νικά, είναι περισσότερα από τα θηλυκά και βρίσκονται στο κέντρο των φυτών αντίθετα από τα θηλυκά που βρίσκονται στην περιφέρεια σε βλαστούς τρίτης τάξεως και πάνω.

Καλλιέργεια Σπαραγγιού

Κλιματικές απαιτήσεις

   Ευδοκιμεί καλύτερα σε περιοχές που επικρατούν χαμηλές θερμοκρασίες το χειμώνα, ώστε το φυτό να εισέλθει σε λήθαργο. Η μέση ημερήσια θερμοκρασία του εδάφους επηρεάζει την ταχύτητα ανάπτυξης των βλαστών και την παραγωγή, η οποία αυξάνεται καθώς αυξάνει η θερμοκρασία την άνοιξη π.χ. αν αυτή είναι κατά μέσο όρο 15,5 οC τότε απαιτούνται 5,5 μέρες για να δημιουργηθεί βλαστός 15 cm ενώ στους 25 οC απαιτούνται 2 μέρες. Παράλληλα όσο ψηλότερες είναι τόσο πιο γρήγορα ανθίζουν τα σπαράγγια.

Κουνουπίδι

 Το κουνουπίδι (Brassica oleracea var. botrytis), ανήκει στην ίδια οικογένεια με το λάχανο και το μπρόκολο (οικογ. Cruciferae). Καλλιεργείται για την ανθοκεφαλή του η οποία είναι φαγώσιμη. Η ανθοκεφαλή έχει λευκό ή ελαφρώς κίτρινο χρώμα.

Καλλιέργεια Φράουλας

  

   Η φράουλα είναι πολυετές, δικότυλο, έρπον κυρίως αλλά και αναρριχώμενο ποώδες φυτό με τριχωτά σύνθετα φύλλα που αποτελούνται από 3 φυλλάρια με πριονωτά περιθώρια. Τα άνθη της είναι λευκά, μονογενή ή και ερμαφρόδιτα και φύονται σε μικρές ταξιανθίες που ξεκινούν από τις μασχάλες των φύλλων. Όσο ο χρόνος περνάει, οι ρίζες του φυτού γίνονται ξυλώδεις και αναπτύσσονται παραφυάδες που ριζώνουν αναπτύσσοντας νέα φυτά. Γενικά, είναι φυτό των ψυχρών περιοχών, απαντάται όμως σε όλα τα γεωγραφικά μήκη και πλάτη της Γης, διότι διαθέτει πολύ μεγάλη γενετική ποικιλομορφία που της επιτρέπει να εγκλιματίζεται σε ποικίλα περιβάλλοντα.

Καλλιέργεια ντομάτας

  

 Οι ντοματιές χρειάζονται 12-14 ώρες φως την ημέρα. Όταν βγουν στα φυτά τέσσερα φύλλα, μεταμοσχεύστε τα σε μεγαλύτερες γλάστρες για να προωθήσετε της ανάπτυξης της ρίζας.

   Μετά τη μεταμόσχευση, κρατήστε τα φυτά σε χαμηλότερη θερμοκρασία τη νύχτα, μεταξύ 10-13 C βαθμών Κελσίου για την γρηγορότερη προώθηση της ανθοφορίας σε ορισμένες ποικιλίες. Οι ημερήσιες θερμοκρασίες θα πρέπει να ανέβουν στους 24-29 C βαθμούς Κελσίου για την προώθηση ταχείας ανάπτυξης.
   Εκθέστε τα φυτά στις εξωτερικές συνθήκες δηλαδή στο φως και στον αέρα περίπου 10 ημέρες, για να σκληρύνει και να χοντρύνει το στέλεχος τους.
   Το πότισμα θα πρέπει να γίνεται με μέτρο, ούτε πολύ ούτε λίγο, για να μην καθυστερήσει η ανάπτυξη των φυτών. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε υγρό οργανικό λίπασμα αν τα φύλλα κιτρινίζουν. Κρατήστε τα επίπεδα του φωσφόρου υψηλό. Πάρα πολύ άζωτο θα καθυστερήσει την καρποφορία.

Καλλιέργεια Πατάτας

Κίτρινη Πατάτα

   Η πατάτα είναι ετήσιο φυτό, φτάνει σε ύψος τα 50-80εκ και είναι των δροσερών κλιμάτων, γιατί οι πολύ υψηλές καλοκαιρινές θερμοκρασίες υποβαθμίζουν την ποιότητα των κονδύλων (δεν είναι τυχαίο ότι κάποιες από τις πιο νόστιμες πατάτες καλλιεργούνται στο Νευροκόπι και στην Νάξο, όπου το δροσερό-γλυκό κλίμα και τα εδάφη των περιοχών αυτών ωθούν τη μεγαλύτερη συσσώρευση αμύλου στην πατάτα, κάνοντάς την πιο νόστιμη).

Τι φυτεύουμε τον Μάρτιο;

Ντάλια

Σπέρνονται μέσα στην γη

Κοκκινογούλια, καρότα σε βραγιές, λαχανογούλια, κάρδαμο κήπου και πηγής, σπανάκι, κουκιά, μαρούλια, ραδίκι, πράσα (σε βαγιές ή σε φυτώριο), μπιζέλια, ραπανάκια, γογγύλια, λαχανόχορτα, κρεμμύδια χρωματιστά, οξαλίδες, μαϊντανός. 

Φυτεύονται ή μεταφυτεύονται 

Σκόρδο, αγκινάρες (με παραφυάδες), σπαράγγια (φύτευση ριζών), λάχανα, κουνουπίδια, μικρά κρεμμυδάκια, εστραγγόν, φραουλιές, πράσα, πατάτες (στο τέλος του μήνα όταν δεν υπάρχει φόβος πάγου). Αερίζονται τα ξύλινα πλαίσια από τις πρώτες κιόλας καλές μέρες ενώ τα βράδια σκεπάζονται. Ανακατεύεται με το σκάλισμα πλούσιο σε άζωτο για την τόνωση του χώματος.